Timo Verbeek

ik was een jaar of tien
en zat in de zesde klas
toen de leraar ons vertelde
wat een burgemeester was

‘de baas van een stad’

dat was ongeveer wat was blijven kleven
daarna was er wat tijd verstreken
altijd in Harderwijk gebleven
tot ik de burgemeester van Schaik mocht spreken

toen begon het bij mij echt even
te dagen
burgemeester zijn is zoveel meer
dan alleen een ambtsketen dragen

een burgemeester is eigenlijk
geen burgemeester maar een burgerdiener
en niet alleen voor elke burger
maar voor elke vogel, boom en gast

burgemeester zijn
is in een team medailles winnen
of een huisdier krijgen
waar je vervolgens goed op past

het zijn traanwegvegers en glimlachgevers
wijkverbinders en meer dan dat
bruggenbouwers, boeienwerpers
kortom, de grootste fans van onze stad

om de driehonderdtwaalf weken
wordt er besloten wie deze eer en last mag dragen
voor de rumoerige tweeduizend honderd
tweeënnegentig opeenvolgende volle dagen

en ook al heb ik de heer Joon
nog niet een tijd kunnen spreken
gok ik dat deze rol
op zijn lijf staat geschreven

zo luncht hij graag mee met Harderwiekers
niet in pak maar in trui, broek en schoen
dan is hij niet de burgervader
maar gewoon eventjes Jeroen

als waarnemer droeg hij al ’t ambt
wakend over de gemeente net als een dijk
met zorg passend op ons Hierden
met zorg passend op Harderwijk

met zorg passend op onze twijfels
overeenkomsten en verschillen
met zorg passend op alle zaken
die we als gemeente zouden willen

oftewel

met zorg passend op onze burgers
passend op onze onderlinge band
tweeduizend honderd tweeënnegentig volle dagen
passend op het mooiste stukje Nederland

Harderwijk, 26 september 2024

vrijheid groeit niet in de schaduw van vergeten
niet in de silhouetten van vertrouwen
vrijheid is de bloem van actief zwoegen
met wortels waar samen steeds aan bouwen

het bloeit waar ogen elkaar vinden
ongeacht de taal of grens
alsof je een herinnering kan delen
terwijl je de ander niet eens kent

druppelend van mens tot mens
gevoed met het water van begrip
groeit het bij elke regenbui
tot we erop varen als een schip

het leeft in het licht van willen leren
geplant in aarde van fatsoen
met uitlopers naar morgen
voortvloeit uit de bloemknoppen van toen

maar wat bloeit kan ook verwelken
en wat groeit kan ook vergaan
soms lijkt vrijheid zo nietszeggend
als een vleugelslag in een orkaan

en ook al zie je soms geen bloemen
ook al lijkt het puur beton
kijk dan goed in elk klein scheurtje
of er toch geen kiem uit komt

want

vrijheid groeit niet in de schaduw van vergeten
het vraagt om licht, om zorg, om tijd
en wellicht kunnen we het silhouet verplaatsen
en vraagt iemand later: vertel eens, wat was strijd?

Harderwijk, 4 mei 2024

wat valt er te schrijven over oorlog
wat valt er te schrijven over al dat wrede
wat valt er te schrijven over net niet overlijden
of over het net niet kunnen overleven

wat valt er te schrijven over lege huizen
verlaten knuffels, hoop dat wanhoop werd
wat valt er te schrijven, over waar niet over te schrijven valt
stilte luider dan een groot orkest

wat valt er te schrijven over onrecht
gestreepte pyjama’s, blauw en wit
wat valt er te schrijven over lange nachten
zwoegend tot het ochtendlicht

wat valt er te schrijven over schuilen
onder tafels of in de openlucht
elkaars lichaam als een schild gebruikend
biddend voor Gods geluk

wat valt er te schrijven over trauma
terwijl het leven toch weer verder gaat
kijkend naar ieder om je heen
hopend dat men je niet plots weer verlaat 

op deze dag van stilte en van fluisteren
de echo’s van de oorlog, ver en dichtbij
gaat onze blik naar voren, maar ook naar binnen
waar pijn en hoop elkaar ontmoeten, zij aan zij

de vrede die we koesteren, zo fragiel en kostbaar
werd gekocht met offers, te zwaar, te groot
in deze twee minuten vol van stilte, voel ik me kwetsbaar
denkend aan de vrijheid, en aan de dood 

elk jaar weer, die twee minuten
ze herinneren ons aan hen, die er niet meer zijn
laat ons niet alleen luisteren, maar ook begrijpen
dat vrede vraagt om ‘waakzaam zijn’

zodat we nooit meer hoeven schrijven
waar niet over te schrijven valt
een zwartblad vol geïnkt met leegte
een gapend gat, dat nooit versmalt

Harderwijk, 4 mei 2024

Deze stad kent vele helden en grote daden,
bijvoorbeeld verstopt in AZC’s en kerkportalen,
helden die ons allen inspireren
om iets meer over vrijwilligheid te leren. 

Ze staan niet altijd in de schijnwerpers,
zijn vaak stille reuzen in het klein.
Onzichtbaar in het volle zicht
bouwen ze bruggen zij aan zij.

Bruggen die dromen en realiteit verbinden,
van ‘niet haalbaar’ naar ‘supervet’.
Bouwers die zorgen voor de gepaste aandacht
voor dat waar niet altijd iedereen op let.

Hun handen helen, hun harten horen
de verborgen verhalen, de sportveldkreten,
de tranen van verliezen,
of het gelach van sinds een lange tijd weer samen eten. 

Ze zijn de brug, de lijm, de schouder
waar we allen graag op leunen.
Zij zijn de zuurstof van het vuur
waar we ons aan verwarmen als we kleumen.

Ze zijn degene naar wie we opkijken
als een berg van heel dichtbij,
een muur van trots en eerbied,
met de wens om net zo te zijn.

Soms zijn de sterren die het hardst stralen
het meest onzichtbaar in het volle zicht,
net als dat sterren onbereikbaar lijken
maar we toch baden in zonnelicht.

Dus laten we deze bruggenbouwers,
deze reuzen in het klein,
niet alleen in de schijnwerpers zetten,
maar laat ze ook ons volglicht zijn.

Zodat wat onzichtbaar is, plots zichtbaar wordt
en die berg toch te beklimmen blijkt.
Zo bouwen we samen een brug naar morgen,
een brug naar een nog beter Harderwijk
en Hierden.

Harderwijk, 26 april 2024

welkom in Harderwijk
waar de stadsmuur eeuwen draagt
waar ’t visnet in de haven ligt
en ’t verleden tot ons praat

hier, tussen steen en water
waar historie spreekt en lacht
was het vroeger wellicht wat stroef
voor wie ergens anders over dacht

een mannenhand in mannenhand
een vrouwenlach die wat zwaarder klinkt
Harderwijk was niet altijd
de plaats waar ieder vrede vindt

maar laat het duidelijk zijn, nu hier
dat liefde in veel kleuren komt
roze, getint, zelfs regenboog
genegenheid in elk font

zo zal de stadsmuur steeds weerkaatsen
een boodschap, helder, zonder smet
van een stad, divers en tolerant
waar niemand je belet 

want met open armen, openhartig
openen we ons aller hart
zodat ieder van ieder houden kan
zelfs buiten het geijkte pad

Harderwijk, 2 oktober 2023

hoop is een pen
gevuld met de inkt
van vertrouwen

zonder geloof
blijkt het niets meer
dan een lege huls

varend door een zee van vlammen
op een schip bestaand uit broederschap
is de brandweer een familie
waarbij ieder op zijn broeder past
brandweer man op
brandweer vrouw
brandweer broer op
brandweer kind
het team bestaat niet
louter uit collega’s
maar juist ook
uit het gezin
want als je hoog daar in een flat zit
zitten zij gekluisterd aan de buis
en wanneer je dan weer op de grond staat
wachten ze met open armen thuis
maar soms blijven open armen open
soms blijft een stoel voor altijd leeg
soms eist het redden van een leven
dat men zijn eigen leven geeft
soms verrassen vlammen vreedzaam
soms slokt het vuur meer op
dan van ons mag
je kunt altijd alles geven
maar ‘soms’
ligt net buiten onze macht
zo ook 25 jaar geleden
op een vroege ochtend in de stad
Harderwijk zou plots ontwaken
met een krater in haar hart
getroffen door een meteoriet van ongeloof
een inslag van verdriet
een gapend gat dat niet te vullen lijkt
omdat het zich alsmaar weer verdiept
maar wat blijvend is valt wel te dragen
ieder op zijn eigen wijze
als een dagboek van bedroefdheid
waarin je de leegte weg kan schrijven
en naast rouw is er ook trots
naast machteloosheid is er kracht
om door te gaan met het eervol dienen
van dit prachtig mooie vak
zodat we nooit vergeten
wat men niet vergeten mag
dat er helden voor ons vechten
in een strijd van dag en nacht
helden die blijven bouwen
aan dat schip bestaand uit broederschap
varend door een zee van vlammen
met deze mannen in hun hart

Harderwijk, 27 januari 2023 – Opgedragen aan Erik Timmer & Harm Foppen

oprechte klanken uit koper
verzilverd door harten van goud
een vereniging van muzikanten
door de jaren opgebouwd
eendracht de vaste ondergrond
waar niet in te boren lijkt
een warm deken van melodieën
geweven van samenhorigheid
al vijfenzeventig jaar
(bijna) elke maandag van de week
stromen de klanken eensgezind
als de fraaie Hierdense Beek
en ieder die dat wil
zou eens moeten komen leren
hoe Kunst Na Arbeid
harmonie weet te creëren
want een losse toon maakt nog geen stuk
en een muzikant vormt nog geen groep
de kracht zit hem in de samenhang
dat is de boodschap die het roept
zodat over vijfenzeventigjaar
nog steeds de klanken zullen gieren
van dit trotse collectief
uit het allermooiste Hierden

Harderwijk, 15 oktober 2022

hoe kan iets
wat zo verscheurend is
zo verbindend zijn?
al sinds mijn kindertijd
is kanker de reden
dat er geen licht meer schijnt
in de harten van diegenen
die hier niet meer zijn
maar dat licht is niet verdwenen
nee integendeel: verplaatst
naar ieder die geraakt is
en voor voelen open staat
zelfs degenen die wel dichtbij zijn
en de ziekte zegevierden
deelden licht uit aan de naasten
die nu met hen het leven vieren
dus als je je verslagen voelt
door ziekte of door leed
denk dan aan die uitgestrekte lichtbron
die gezamenlijk is gesmeed
want genegenheid vervangt het sombere
voor een warme sterrengloed
hoe kan iets wat verscheurt verbinden?
gewoon omdat je samen verder moet

Harderwijk, 23 september 2022

zittend langs de stadsmuur
kijkend naar de Wijde Wellen
leunend op stenen die eeuwenoude verhalen
uit een andere tijd vertellen
fietsers stoppen en rijden verder
waar vroeger karren reden
een muur creëert niet alleen bescherming
maar ook een leraar voor ons stadsverleden
want elke steen is als een bladzijde
van ons geschiedenisboek
geen inkt maar erosie
een leesbare taal voor iedere groep
oftewel een veilige haven
vroeger voor strijd en soldaten
nu de snijdende wind
of later het stijgende water
de muur als een altijd aanwezige sjaal
om het hart van de stad
vorming gevend aan datgene
wat niet eeuwig zal zijn als het was
want in dit boek van Harderwijk
wordt continu geschreven
bladzijden komen en gaan
uitgewist of hertekend
het begon met een aarde wal
de muur werd later van steen
en nu vormt een samenspel van glas en licht
de laatste in de reeks
en toen ik daar zat langs die stadsmuur
de Wijde Wellen te beschouwen
raakte ik er van overtuigd
dat we nog een muur moeten gaan bouwen
elke Harderwijker vormt dan een steen
ieder een bladzijde uit het boek
ieder zal zowel over de stad hoeden
als beschrijven wat het doet
als een altijd aanwezige sjaal
in tijden van nood en prosperiteit
standhoudend over eeuwen
net als de stadsmuur van Harderwijk

Harderwijk, 31 mei 2022

‘k was verheugd door het nieuws
een nieuw kunstwerk in de stad
maar toen ik op bezoek wou
was ik eerlijk waar verrast
waar zijn de museumdeuren?
waar kan ik een ticket kopen?
waar zijn de metalen-poortjes,
waar je normaal doorheen moet lopen?
waar is de bewaker die je tegenhoudt
als je een selfie wil gaan maken?
waar zijn de ellenlange rijen
waar mensen altijd over klagen?
nee / dit is geen schilderij achter slot en grendel
geen museummuur-stuk
maar een werk in het wijde open
iets wat de wand van de cultuur kust
geen verblindende LED-belichting
maar zonnegloed dat door de wolken spiekt
geen verplichte afspraak maken
maar gluren als je in de morgen fietst
geen eikenhouten lijst
geen paneel van glas
geen barrière tussen wat je ziet
en hoe het bedoeld was
als / een poort naar de geschiedenis
een canvas van wat lijkt
een stukje ver verleden
voor iedereen die kijkt
maar tevens ook een spiegel
van wat was, is en wat zal zijn
delen van historie, de toekomst
en onze tijd
oftewel / een fragment van Harderwijk
met een strakke hand geschetst
zo’n cadeau voor elke burger
is een verrassing op zijn best

Harderwijk, 26 april 2022

maar voor vele gewoon Gert Jan
ging in de raad van Harderwijk
omdat het altijd anders kan
in het universum van zijn werk
lag het zwaartepunt in het sociale
in de omgang naar andere toe
maar ook in de vertaling van zijn taken
Gert Jan was een bruggenbouwer tussen de lach en het zeer
dag na dag weer / jaar na jaar, acht gepasseerd
voorbij vliegend als de schacht van een speer
en altijd zorgdragend voor de stad aan het meer
maar de echte kracht van Van Noort
is de verbintenis zien tussen de diverse beleidsterreinen
zoals bijvoorbeeld: kunst en cultuur
prima met onderwijs kan rijmen
Van Noort bevorderde zoal, dat de Bieb een huis voor taal is
lezen, luisteren, leren / ook voor als je de link met digitaal mist
hij uitte de maatschappelijke zorg voor een veilig thuis
ieders eigen sociaal domein
waarin de opvang van elkaar
een participatiewet moet zijn
altijd tijd voor leerlingzaken / en de welzijn van de stad
de vaandel van inclusie dragend sloot hij ieder in zijn hart
nu acht jaar laat later scheiden de politieke wegen
maar één ding heeft Gert Jan in ieder geval bewezen
de stad is niet ‘jij of ik’ / nee de stad dat zijn wij samen
en het wordt pas echt een sociaal domein
als we de lasten samen dragen
dus
dank voor je inzet
dank voor je energie
dankbaar is de stad
die je graag blijft wederzien
wat je nog moet leren

Harderwijk, 24 maart 2022 – voorgedragen bij het afscheid van wethouder Gert Jan van Noort

werd eerst verliefd
op je lippen

daarna op de woorden
die ze produceren

miste eerst
alleen je huid

later de sproetjes
die zomers overheersen

ik wou je horen
fluisteren

nu wil ik je ideeën
en erover filosoferen

oftewel

je vind niet alleen liefde
in wat je al kent

maar juist in datgene
wat je nog moet leren

12 januari 2022 – Voor de Boekenweek van 2022. Het thema was toen ‘Eerste liefde’. Dit gedicht is vervolgens door de Bibliotheek Noordwest Veluwe op een boekenlegger gedrukt.

de lente klopt zachtjes
op de voordeur van de stad
voorzichtig vragend op de drempel
hoe het de wintermaanden was

in haar armen een doos zonneschijn
met een strik van lange dagen
en op d’r rug een tas vol bloesem
komt ze af en toe opdagen

soms is de poort gesloten
soms staat die op een kier
soms regenwolken, ijzel
soms dagen van min-vier

toch blijft de lente kloppen
op de voordeur van de stad
totdat de kier van tijd zich opent
en de winter z’n koffers pakt

Harderwijk, 11 februari 2022

het stormt in stad en hart
‘k zie het mooie er wel van in
maar had het liever niet gehad
liever een blauwe lucht dan zwart
liever op terras dan binnen
liever een parasol dan paraplu
liever zomer dan de winter
liever iets nieuws dan déjà vu
maar zonder winter ook geen zomer
zonder wolken ook geen blauw
je zou dus stiekem kunnen zeggen
dat ik wel van regen hou

Harderwijk, 31 januari 2022

een nieuwe stadsdichter
hopelijk breng ik de stad dichter
bij elkaar
maar daar-
mee is het
nog niet klaar
want door de woorden te vertalen
van elk persoon hier in de stad
neem ik deze taak niet op me
nee, het is ieder die dat mag
kom op de koffie, thee of borrel
stuur me een brief, een fax of mail
zo zullen we samen de woorden schrijven
van de gedichten die ik deel

Harderwijk, 28 januari 2022 – Voor de aanstelling / huldiging van Timo Verbeek als stadsdichter.

‘k woon niet in het hart van de stad
maar de stad wel in het mijne
daarom doet het ook zo pijn
om het stiekem te zien lijden

want niet ieder die dat wil
kan hier wonen door de prijzen
een stad van iedereen
wordt zo steeds iets ongelijker

een student die thuis blijft plakken
want uit huis gaan is te duur
een senior die liever kleiner woont
maar niks geschikts in de verhuur

ongetwijfeld een complex probleem
wat betreft plek en kapitaal
maar we moeten naar een toekomst
die werkt voor ons allemaal

want als de sleutel tot de stad
wordt bepaald door iemands kluis
dan sluiten we ons hart
en zijn we bijster ver van huis

Harderwijk, 2022

gekroond voor z’n zonsondergangen
het water en de rust
met een boulevard en strand
lijkt het een plaatsje aan de kust

maar nergens vind je

dwalend door een stad
onder poort of over brug
zomaar uit het niets
een oud vissersdorpje terug

en los van monumenten
zijn het de mensen die mij raken
eensgezindheid lijkt het motto
van Harderwijkers en Hierdenaren

kerken en moskeeën
De Oude Synagoge in de stad
een kazerne omgebouwd tot huis
voor vluchtelingen zonder dak

Harderwijk is een ligplaats
voor ieder zijn geluk
het is meer een haven van inclusie
dan een plaatsje aan de kust

Harderwijk, 2022